Aardbevingen te Zonnebeke

Volgens moderne seismologische en geologische studies mag ons land als heel veilig worden beschouwd voor wat betreft mogelijkse aardbevingen, aardverschuivingen en alle noodlottige gevolgen hieraan verbonden. Toch gewagen oude kronieken en geschiedkundige werken van enkele lichte aardbevingen die ook in onze regio werden gevoeld, al of niet met schadelijke gevolgen.

  • In 1382 werd de streek van Ieper getroffen door twee aardschokken. De tot paniek gedreven bevolking wees de clerus aan als schuldige voor dit natuurverschijnsel en beschuldigde de geestelijkheid van het beoefenen van de magische kunst. Guido Hildebrand, deken van de Sint-Maartenskerk te Ieper, de prior van de Augustijnen-monniken en twee Dominicanenbroeders werden gevangen gezet en op 8 november 1382 onder gejuich van de toegestroomde menigte onthoofd.
  • Tijdskronieken maken ook melding van een aardbeving die plaats had op 22 april 1449. Een aardbeving “die lang aanhield en zware gevolgen had” zo staat gemeld.
  • Op 3 april 1640 registreerde men andermaal aardschokken in onze regio. Ook nu was de schade aanzienlijk.
  • Op 18 september 1692, ’s namiddags om 02.30u werd opnieuw een lichte aardbeving genoteerd. De trilling duurde twee minuten. De gewelven van de Sint-Maartenskerk te Ieper barstten. De kanunniken die zich in het koor bevonden namen in paniek de vlucht. In ons land, onder andere te Mechelen en te Luik vielen vier dodelijke slachtoffers te noteren: een kind, twee jonge meisjes en een soldaat. Op 16 maart 1698, om 11.00u ’s avonds is de toren van de abdijkerk te Zonnebeke ingestort. Ook dit wordt toegeschreven aan de aardbeving van ruim zes jaar eerder. Met de (financiële) hulp van heel veel parochianen werd de toren van de kerk heropgebouwd in 1706.
  • Ons land voelde in november 1755 de nawerking van de verschrikkelijke aardbeving die de Portugese hoofdstad Lissabon teisterde. In die stad vielen toen 60.000 doden.
  • Ook op 23 februari 1828 voelde men opnieuw de aarde sidderen. Vooral de regio Gent liep lichte averij op.
  • Op 7 juni 1917 noteerde men in Londen op de schaal van Richter een hevige aardschok met Zuid West-Vlaanderen als epicentrum. Het was echter vals alarm. Op die dag, in de vroege morgen (om 03.10u), brachten de Britse troepen ineens 19 ondergrondse mijnschachten tot ontploffing in de sector Wijtschate – Mesen. Dit was ook voor Engeland een groot militair geheim. De ‘stunt’ van de Britten kende een onverhoopt succes. De zuidelijke flank van de Ieperboog werd rechtgetrokken door de grote terreinwinst. 20.000 Duitse militairen werden gedood of gewond en 7.300 anderen werden krijgsgevangen genomen. Dit is de grootste militaire overwinning van de Geallieerden in bijna drie jaar oorlogsvoering in onze streek. Deze veldslag betekende meteen de aanleiding tot de 3de Slag van Ieper, beter gekend als de Slag van Passendale.
  • Op zaterdag 11 juni 1938 tegen de middag (om 11.58u om precies te zijn) werden we heen en weer geschud door een aardbeving met het cijfer zeven op de schaal van Richter. De schade viel al bij al nog mee maar onze mensen zagen hierin en in een ander ongewoon natuurverschijnsel eerder in het jaar, een signaal voor een naderende oorlog. Op dinsdagavond 25 januari, tussen 19.00u en 22.00u, had men namelijk in de regio een schrikwekkend luchtspektakel gekregen. Het noorderlicht met witte, oranje en paarse kleurschakeringen zette huizen en bomen in een onwereldse klaarte. Ouderen verwezen, na het wetenschappelijk onverklaarbaar luchtspel en de aardbeving, naar de ‘staartster’ van 1910 (de komeet van Halley) die ze aan het firmament hadden ontwaard en die ze ook hadden beschouwd als een voorteken van oorlog. In elk geval, ’s anderendaags moesten de gebruikelijke accordeondeuntjes op de radiozender Rijsel de plaats ruimen voor Duitse militaire marsmuziek zoals velen ze zich nog herinnerden van 1914.