Herbergen te Zonnebeke in 1779 - Geluveld

  1. Op de ‘platse’ staat de herberg en brouwerij “De Drie Coninghen” (nu “Breugelhof”). Zij is eigendom van Albertus Carolus Devos en wordt uitgebaat door huurder Pieter Louis Lamerand. De oudste herberg van Geluveld doet eveneens dienst al ‘wethuys waar alle ‘affairens’ van de ‘prochie’ worden afgehandeld en ook het bestuur van de heerlijkheid zetelde hier. Het is er sinds mensenheugenis herberg (de naam van de herberg komt reeds voor in geschriften van 1569) en zij speelde al die tijd een belangrijke rol in het dagelijks leven van de inwoners. Bij de herberg hoorde ook een klein hofstedeke.
  2. Langs de ‘calchie’ van Ieper naar Menen, op een boogscheut westwaarts van de markt, staat de herberg Sinte Hubertus, eigendom van brouwer Jacobus Bossaert van Elverdinge. Hij kocht de herberg van Basilius Vandamme in 1777. Vandamme had de herberg zelf gebouwd, op ‘kerkegrond’ die hij had gekocht, in 1757, ten tijde van de aanleg van de nieuwe ‘calchie’ (tussen 1756 en 1759). In 1779 is de herberg bewoond en uitgebaat door Joannes Baptiste Vuylsteker. Dit café zal later Sint-Elooi worden.

    Die totaal nieuwe baan tussen Ieper en Menen was een kasseiweg midden alle aardewegen van die tijd; een grote luxe voor de streek. Maar… die baan moest betaald worden. Daarom plaatste de overheid in Geluveld langs de baan in 1757 twee tolbarelen, de zogenoemde barrieren, telkens in de nabijheid van een herberg. Ze zullen er ruim honderd jaar blijven. Wie voorbijging met dieren of een gespan moest betalen. Zo was er een tolbareel naast Sinte Hubertus. In de herberg is er plaats om te overnachten en de paarden uit te spannen.
  3. Ongeveer 2 kmvan de kerk, oostwaarts naar Geluwe toe, langs de nieuwe ‘calchie’, aan het kruispunt Kruiseke, staat de herberg en brouwerij met als uithangbord Sint Joseph, naar de naam van de eigenaar Joseph Silvester Vanhaverbeke van Geluwe. De herberg wordt bewoond en uitgebaat door Ignatius-Josephus Van Haverbeke, zoon van de eigenaar, gehuwd met Barbara Dumortier, een brouwersdochter. Ook bij deze herberg, eveneens opgericht rond 1757, staat een tolbareel en het is er ook afspanning. De herberg ontstond ‘by octroy’ van de heren van het hoofdcollege der Zale en Casselrij van Ieper, verleend op 12 maart 1757. Naast brouwerij en herberg was het er ook een hofstedeke van drie gemeten land.

    In september en oktober 1793 worden zware gevechten geleverd bij Sint Joseph, evenals in april 1794, tegen de Fransen. Pieter Winne, gehuwd met de weduwe van Ignatius Van Haverbeke in 1782, nu brouwer en herbergier van Sint Joseph heeft veel schade geleden. Hij vraagt en krijgt oorlogsschade: 7.600 fr. voor het verlies van meubels, lakens, dekens, bier en 847 flessen wijn.