Keurlingen ten dienste van de kasselrij Ieper

De eerste helft van de 17e eeuw was een bijzonder woelige tijd. Er heerste tussen 1621 en 1648 onophoudelijk oorlog, alleen in zijn troebel verloop afgewisseld door vredesbesprekingen waarbij voor de Spaanse overheerser de koloniale belangen veel zwaarder wogen dan de Vlaamse wensen. Na het overlijden van aartshertog Albrecht in 1621 stuurt koning Filips IV landvoogden naar Vlaanderen om de treurende Isabella bij te staan. Het zijn militairen die steeds de weg van het conflict zoeken met de Noordelijke Nederlanden en Frankrijk boven diplomatie. Spinola, de la Cueva en de Moncada zijn gekende namen. Tussen 1620 en 1630 bereikte de ontevredenheid van onze voorvaderen met het Spaanse bewind een hoogtepunt. De vele oorlogen hertekenden de Vlaamse gewesten in een erbarmelijke toestand: financieel uitgeput, materieel verwoest en kaal geplunderd.

In dit klimaat werden door het bestuur van de kasselrijen keurlingen (rekruten) opgevorderd in hun steden en dorpen om voor de kasselrij een soort verdedigings- en interventiegroep te vormen. De bedoeling was te ageren tegen ronddolende en plunderende soldaten (Spanjaarden, Italianen, Ieren, Fransen…). Men vormde naar Spaans model compagnies onder het bevel van een kapitein, meestal een edelman. De inkwartiering gebeurde in de hoofdplaats van de kasselrij. Ook elk dorp of stad werd verplicht een burgerwacht of een groep weerbare mannen op te richten. Zij voerden meestal lokale bewakingsopdrachten uit. In het Rijksarchief zijn de rekruteringsstaten (monsteringen) van 1625 en 1633 bewaard gebleven voor wat betreft de kasselrij Ieper. Verscheidene van onze voorvaderen waren ook hier van de partij.

A. Monstering van 3 februari 1625:

Voor Beselare:
Jan vande Woestyne, 40 jaar
Caerle Dynghelsche, 21 jaar
Danneel Dynghelsche, 37 jaar
Antheunis Crespeel, 22 jaar
Pieter de Vriendt, 25 jaar
Adriaen Mahieu, 22 jaar
Noel de la Haye, 45 jaar

Voor Geluveld:
Mathys Clarisse, 20 jaar, weggelopen op 21 maart 1625

Voor Passendale:
Christiaen de Caesteker, 24 jaar
Jacob Everard, 22 jaar
Adrian Dancoinsin, 30 jaar
Jan Ramey, 36 jaar
Antheunis Myle, 32 jaar
Gillis Vervliet, 23 jaar
Daneel du Rye, 20 jaar

Voor Zonnebeke:
Claeys Herreman, 19 jaar
Jacques Mahieu, 21 jaar
Pieter Quynten, 19 jaar
Bernard Deboutte, 19 jaar
Denys Scheye, 26 jaar
Mailliaert Baele, 40 jaar

B. Monstering van 16 juni 1631 te Ieper:

Voor Beselare:
Joos Casier

Voor Geluveld:
Gillis Ostin
Jan de Boys

Voor Passendale:
Claeys Fremault
Michiel de Witte
Lion de Grave
Vincent du Mon

Voor Zonnebeke:
Joos Glassart, sergeant
Loys Glassart, korporaal
Pieter Quynten, onderkorporaal
Michiel du Puis, onderkorporaal
Marin Saelen
Jan de Nivelle
Jacques Recou
Philippe Grimonpond
Lieven Lalleman
Jaques Quynten
Maryn du Puis

Bron: Seynaeve E., Keurlingen in 1625 en 1631 ten dienste van de kasselrij Ieper, Stamboompje, zuid- en middenwestvlaams V.V.F.krantje, 27ste jg, 1999, nr.4, p. 56-63.