Het Zandvoordse miniatuurkerkje

Wie vanuit Zillebeke Zandvoorde binnenrijdt, ziet aan zijn linkerkant voor de gewezen herberg “De Basseville”, het miniatuurkerkje van Zandvoorde staan. Herberg “De Basseville” was waarschijnlijk de oudste café van Zandvoorde en werd de laatste 150 jaar steeds bewoond door een Pattyn, waarvan veldwachter Camille en thans ex-gemeenteraadslid Freddy de bekendste zijn.

De kunstenaar van dit mini-kerkje is Jules Hoornaert, geboren te Geluveld op 12 december 1901. Na de Eerste Wereldoorlog werd hij Zandvoordenaar. In 1925 huwde hij met Marie-Anne Behaeghel, geboren te Zandvoorde op 30 juni 1907. Nadat hij in 1965 weduwnaar was geworden, hertrouwde hij in 1970 met Rachel Savaete. Beroepshalve was hij metser en dat kwam goed van pas in zijn hobby. In zijn vrije tijd hield hij zich namelijk bezig met het vervaardigen van mini-monumentjes. Zijn bekendste kunstwerk is ongetwijfeld de Zandvoordse neogotische Sint-Bartholomeuskerk met zijn achthoekige toren die hij maakte tijdens de negen weken durende metselaarsstaking van 1950. Jules maakte het kerkje volgens plan (schaal 1/25) en het is een zeer nauwkeurige weergave. Hij besteedde er 150 werkuren aan. De hele constructie bestaat uit gewapend beton en weegt 700 kg. Alle delen werden stuk voor stuk op de grond gegoten en daarna samengebracht. Het kerkje is 1,90 m lang, 0,70 m breed en heeft een hoogte van 2,40 m . Kleurraampjes zorgen er voor dat geheel er uiterst kunstvol uitziet. Een miniklokje ontbreekt evenmin. Alleen het torenkruis (0,50 m) is wat groot uitgevallen. De reden is heel eenvoudig: het kruis was oorspronkelijk bedoeld als windwijzer.

MiniatuurkerkjeJules Hoornaert woonde in het dorpscentrum van Zandvoorde en maakte het kunstwerk in zijn tuin. Het kerkje verhuisde daarna samen met het gezin Hoornaert naar een woning op een boogscheut van de (ondertussen verdwenen) herberg “De Basseville” (zie foto). Bij zijn overlijden in 1973 kwam het miniatuurkerkje terecht bij een familielid te Komen totdat het een nieuwe locatie vond te Zandvoorde. Onder impuls van de plaatselijke parochieherder E. H. Remi Clarysse, pastoor van 1974 tot 1988 met een passie voor heemkunde en lokale geschiedenis, werd het op kermiszondag 19 september 1976 plechtig geïnstalleerd in het voortuintje van zijn pastorie naast het gemeentehuis en naast het grote model. De collega’s pastoors E. H. Desmadryl uit Geluveld en E. H. Vandeweghe uit Hollebeke en de gemeentelijke overheid waren op de plechtigheid aanwezig. Een marmeren gedenkplaatje werd toen onder de ingangsdeur van het kerkje aangebracht met de tekst: “Werk van Jules Hoornaert 1901-1973”. Bloemen rond het meesterwerkje fleurden het geheel op.

Na het verdwijnen van de laatste pastoor te Zandvoorde, E. H. Daniël Vervaele eind 1997, werd de pastorij door de gemeente aan een privé-eigenaar verkocht. Het miniatuurkerkje vond nu een nieuw onderkomen vóór de verdwenen herberg “De Basseville”. Gemeenteraadslid Freddy Pattyn stelde hiervoor een stukje van zijn voortuin ter beschikking. Van daaruit heeft men een prachtig zicht op de Zandvoordse en Zillebeekse O.C.M.W.-bossen. Het kunstwerk werd geplaatst op drie rijen klinkers.