Wat is phishing?
Hoe groot is het probleem?
Volgens de FOD Economie:
- In 2024 verloren Belgen meer dan 5,6 miljoen euro door phishing
- Dat is meer dan dubbel zoveel als in 2023 (toen was het 2,4 miljoen euro)
- Nochtans bleef het aantal meldingen gelijk: ongeveer 2.300 meldingen
- Nieuwe vormen duiken op, zoals QR-codes aan de deur of valse investeringsaanbiedingen
Oplichters worden slimmer en vernieuwen voortdurend. Ze gebruiken sms’jes, AI, QR-codes en zelfs mensen die bij je aanbellen!
Gebruik deze 8 vragen als snelle test wanneer je een verdacht bericht ontvangt. Herken je één of meer signalen? Klik dan niet verder!
1️⃣ Komt het bericht onverwacht?
Krijg je plots een bericht van iemand die je niet kent of zonder reden? Wees dan voorzichtig.
2️⃣ Is het te mooi om waar te zijn?
Gratis prijzen, winacties of plots een groot geldbedrag? Dat is meestal vals.
3️⃣ Vraagt iemand persoonlijke gegevens?
Banken, de overheid of echte bedrijven vragen nooit via e-mail of sms naar je wachtwoord of bankgegevens.
4️⃣ Is het bericht dringend?
“Je moet NU iets doen”, “Je account wordt geblokkeerd”: oplichters willen je onder druk zetten.
5️⃣ Ken je de afzender?
Controleer altijd goed het e-mailadres of telefoonnummer. Ziet het er raar uit of klopt het niet? Dan is het verdacht.
6️⃣ Waar leidt de link naartoe?
Zweef met je muis over de link (of houd je vinger erop op je smartphone). Klopt de website? Of zie je een rare of valse URL?
7️⃣ Word je persoonlijk aangesproken?
Berichten met alleen “Beste meneer/mevrouw” zijn vaak verdacht. Echte bedrijven gebruiken je naam.
8️⃣ Zitten er veel taalfouten in?
Let op slordige zinnen of spelfouten. Dat is vaak een teken van phishing.
Populaire trucs van oplichters
Oplichters gebruiken vaak trucs die heel normaal lijken, zodat je hen sneller gelooft. Uit onderzoek blijkt dat deze methodes vaak voorkomen:
- Ze doen alsof ze je werkgever of iemand van personeelszaken (HR) zijn.
- Ze sturen e-mails over dingen zoals kledij op het werk, verplichte opleidingen of vakantie-aanvragen.
- Ze sturen sms’jes of e-mails die zogezegd van je bank, de overheid of een bekend bedrijf komen.
Deze berichten zijn meestal dringend of dwingend, zodat je in paniek raakt en snel reageert, zonder goed na te denken of het wel klopt.
Nieuw: phishing via QR-codes
Oplichters bedenken steeds nieuwe manieren om mensen te misleiden. Een recente methode is dat ze aan je deur komen aanbellen. Ze doen zich dan voor als een verkoper of dienstverlener en vragen je vriendelijk om een QR-code te scannen.
Ze zeggen bijvoorbeeld dat het gaat om een investering in cryptomunten of een korting. Maar als je de QR-code scant, kom je terecht op een valse website. Daar proberen ze jouw persoonlijke gegevens te stelen, zoals je bankgegevens of wachtwoorden.
Gephisht? Dit moet je doen:
Ben je toch in de val getrapt? Dat kan gebeuren. Blijf rustig, maar onderneem onmiddellijk actie. Zo beperk je de schade:
- Bel Cardstop op het nummer 078 170 170. Deze dienst is 24 uur per dag bereikbaar. Zij kunnen je bankkaart meteen blokkeren.
- Neem contact op met je bank. Vertel wat er gebeurd is en vraag om je rekening tijdelijk te blokkeren.
- Verander zo snel mogelijk je wachtwoorden. Begin met de belangrijkste, zoals die van je bank of e-mail.
- Doe aangifte bij de politie. Zij kunnen het incident onderzoeken en anderen waarschuwen.
- Stuur het valse bericht door naar verdacht@safeonweb.be. Zo help je mee om andere mensen te beschermen.
Cybercrime in Zonnebeke: lichte stijging in 2024
In Zonnebeke zien we een lichte stijging van het aantal afgehandelde cybercriminaliteitsdossiers door de politie in 2024 ten opzichte van 2023. Afgelopen jaar werden in Zonnebeke 70 gevallen van cybercriminaliteit geregistreerd, tegenover 67 in 2023. Dat betekent een lichte stijging van 4,5%. Vooral in maart, mei en oktober lagen de cijfers merkbaar hoger. De cijfers tonen dat de problematiek actueel is en er zeker nood is aan bewustwording en bescherming tegen digitale oplichting, zoals phishing. De politie blijft inzetten op opvolging, maar voorkomen blijft beter dan genezen.
Doe de 8 checks tegen phishing en blijf alert.
Meer info & hulp nodig? Bekijk deze officiële websites:
🔗 www.safeonweb.be
🔗 www.mediawijs.be/cybersecurity
